(بنگکاک) – دیدهبان حقوق بشر در گزارش جهانی ۲۰۲۶ که امروز نشر کرد، گفته است که در سال ۲۰۲۵، طالبان در افغانستان سرکوب زنان و دختران را تشدید کرده و مقررات جدید وضع کردهاند که آزادی رسانهها را بیشتر از پیش، محدود میکند. بحران بشردوستانه در این کشور به خاطر کاهش کمکهای خارجی و بازگشت ملیونها مهاجر، وخیمتر شده است.
فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در دیدهبان حقوق بشر، گفت: «دولتها باید بر طالبان فشار وارد کنند تا آنها به نقض وحشتناک حقوق بشر در افغانستان خاتمه دهند؛ در عین حال، دولتها باید در راستای رسیدگی به بحران بشردوستانه در افغانستان و پناه دادن به مهاجران این کشور، اقدام کنند. سرکوب بیامان طالبان باید دولتها را وادار کند تا از تلاشهای معطوف به پاسخگو کردن تمام عاملان جرایم جدی در افغانستان پشتیبانی کنند.»
در گزارش ۵۲۹ صفحهای وضعیت حقوق بشر در جهان، که ۳۶اُمین گزارش این سازمان است، دیدهبان حقوق بشر وضعیت حقوق بشر در بیش از ۱۰۰ کشور را بررسی کرده است. در مقدمهی این گزارش به قلم فیلیپ بلوپیون، رئیس اجرائی این سازمان، آمده است که شکست موج اقتدارگرایی که دارد سراسر جهان را فرا میگیرد، چالش جدیای است که فراروی یک نسل قرار دارد. با ادغان به اینکه نظام حقوق بشر در معرض تهدید بیسابقه از سوی ادارهی ترامپ و سایر قدرتهای جهانی قرار دارد، آقای بلوپیون دموکراسیهای احترامگزار به حقوق بشر و جامعهی مدنی را به ایجاد ائتلاف راهبردی برای دفاع از آزادیهای اساسی فرا خوانده است.
- طالبان قوانین سختگیرانهی تازه برای محدودسازی بیشتر آزادی گشتوگذار زنان و دسترسی آنها به فضاهای عمومی وضع و اجراء کرده است. در عین حال، آنها محدودیتهای موجود بر آموزش دختران فراتر از صنف ششم و محدودیتها بر اشتغال زنان را تطبیق کرده است؛ مواردی که کارشناسان سازمان ملل متحد آنها را «اپارتاید جنسیتی» توصیف کردهاند. در ماه جولای، دیوان کیفری بینالمللی برای رهبران ارشد طالبان به اتهام ارتکاب جرایم علیه بشریت مبتنی بر آزار و اذیت جنسیتی، حکم جلب و دستگیری صادر کرد.
- در ششم اکتوبر، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد برای ایجاد یک سازوکار مستقل تحقیقی در مورد نقض حقوق بشر در افغانستان، در گذشته و اکنون، قطعنامهای مهم و تاریخی را به تصویب رساند.
- طالبان محدودیتهای جدید بر آزادی رسانهها اعمال و منتقدان را به صورت خودسرانه، بازداشت کرده است. نیروهای این گروه همچنان افراد را به اتهام نقض قوانین «اخلاقی» نظیر پوشش نامناسب یا اجراء نکردن تفکیک جنسیتی محل کار، بازداشت کردهاند. به دلیل کاهش کمکهای خارجی و سیاستهای سرکوبگرانهی طالبان، تعداد خبرنگاران فعال در این سال کمتر بوده است.
- بحران بشردوستانه در افغانستان در سال ۲۰۲۵ شدت یافته است. از یک طرف دولت امریکا کمکهای خارجی خود را به صورت چشمگیر قطع کرد و بسیاری از کشورهای دیگر نیز اقدام مشابه انجام دادند و از سوی دیگر، تعدادی از کشورها ملیونها مهاجر افغانستان را به اجبار بازگرداندند. بیش از ۲۲ میلیون افغان در معرض خطر ناامنی غذایی قرار داشتند و زنان و دختران به تناسب بیشتر، از این معضل آسیبپذیر بودند.
دیدهبان حقوق بشر همچنان تأکید کرد که دولتها باید طالبان را تحت فشار قرار دهند تا به نقض حقوق بشر در افغانستان خاتمه دهند، اما در عین حال، به افغانها کمکهای بشردوستانه فراهم کنند. هیچ کشوری نباید افغانهایی را که با تهدید احتمالی آزار و اذیت یا تهدید جانی در افغانستان مواجه استند، به این کشور بازگرداند. کشورهای اعضای سازمان ملل متحد باید بودجهی سازوکار تحقیقی برای افغانستان را تأمین و از آن پشتیبانی کنند.
